Deneme süresi nedir, kaç ay olur?
Son güncelleme:
Deneme süresi, işçi ve işverenin birbirini tanıması için iş sözleşmesine konulan başlangıç dönemidir. 4857 sayılı İş Kanunu'nun 15. maddesine göre en çok 2 ay olabilir; toplu iş sözleşmesiyle 4 aya kadar uzatılabilir. Bu süre içinde taraflar sözleşmeyi bildirim süresine uymadan ve tazminatsız sona erdirebilir; çalışılan günlerin ücreti ve diğer haklar ödenir.
Deneme süresi kendiliğinden var mıdır?
Hayır. Deneme süresi ancak iş sözleşmesine açıkça yazılırsa geçerlidir; "ilk iki ay her zaman denemedir" diye bir kural yoktur. Sözleşmende deneme kaydı olup olmadığına ve süresine bak. Sözleşmeye iki aydan uzun bir süre yazılsa bile, toplu iş sözleşmesi yoksa iki ay dolduğunda deneme süresi sona erer.
Deneme süresinde hakların
| Konu | Durum |
|---|---|
| Sigorta | İşe başladığın gün SGK girişin yapılmalı; deneme süresi istisna değildir |
| Ücret | Çalıştığın günlerin ücreti tam ödenir |
| Fazla mesai, hafta tatili, genel tatil | Normal çalışanlarla aynı kurallar geçerlidir |
| Fesih | İki taraf da bildirim süresi beklemeden ve ihbar tazminatı ödemeden sözleşmeyi sona erdirebilir |
| Kıdem | Deneme süresi kıdeme ve yıllık izin hesabına dahildir |
Deneme süresinde işten çıkarılma ve istifa
Deneme süresi içinde işveren seni bildirim süresi vermeden ve ihbar tazminatı ödemeden çıkarabilir; sen de aynı şekilde ayrılabilirsin. Yine de ayrılma kararını yazılı olarak bildirmen, çalıştığın günlerin ücretini ve diğer alacaklarını talep etmen önemlidir. Yazılı bildirim için örnek metinler: istifa dilekçesi örneği.
Deneme süresi dolduktan sonra yapılan fesihlerde ise İş Kanunu'nun genel kuralları, örneğin 17. maddedeki bildirim süreleri uygulanır.
Deneme süresini başarıyla geçirmek için
- İlk haftada yöneticinle başarının nasıl ölçüleceğini netleştir.
- Aldığın görevleri ve teslim tarihlerini not al; ara ara durum bilgisi ver.
- Bilmediğin konularda erken soru sor; geç fark edilen hata daha pahalıdır.
- Ekipteki işleyişi öğren: toplantılar, araçlar, kimin neye karar verdiği.
- Belgelerini eksiksiz teslim et: işe giriş evrakları.